Intense kinderen

Intensiteiten

Dat hooggevoelige en/of begaafde kinderen intens zijn, dat zullen de meeste ouders kunnen beamen. Binnen hoogsensitiviteit wordt een aparte groep benoemd die extra intens is. Er zijn hier meerdere namen voor in omloop zoals, HSS/thrillseeker/sensatiezoeker (Elaine Aron), hoogsensitief en strongwilled (Janneke van Olphen), hoogstimulatief en extravert hoogsensitief. Het gaat om kinderen die de kenmerken van hoogsensitiviteit vertonen naast de kenmerken van een sterke wil. (Janneke van Olphen) Allemaal komen ze neer op hetzelfde; het zijn personen die juist veel prikkels nodig hebben, gevoelig zijn voor onderprikkeling, maar ook gevoelig zijn voor overprikkeling. Maar waar komt die intensiteit nu vandaan? Hoe kun je er het beste mee omgaan? Kun je het veranderen? Dit zijn vragen die veel ouders stellen. 

Positieve desintegratie theorie van prof. Dabrowski

De intensiteiten worden in de positieve desintegratie theorie van prof. Dabrowski benoemd als overexcitabilities; in het Nederlands worden zij ook wel intensiteiten of overprikkelbaarheden genoemd. Dit zijn gebieden waarop mensen overprikkelbaar zijn. Ieder mens heeft deze overexcitabilities in meer of mindere mate. Bij hoogsensitiviteit en begaafdheid wordt minstens één maar vaak meer van deze intensiteiten sterk waargenomen. Bij de groep HSS wordt vaak op meerdere intensiteiten hoog gescoord. Deze personen leven zogezegd met één voet op het gaspedaal en één voet op de rem. Ze hebben prikkels nodig om te floreren, maar de grens vinden tussen prikkeling en overprikkeling is lastig voor hen.

Volgens de theorie van prof. Dabrowski speelt de mate waarin je deze intensiteiten kunt kanaliseren een grote rol bij mogelijkheid tot groei in de persoonlijkheidsontwikkeling. Hij geeft aan dat een bepaalde mate van desintegratie (uiteenvallen) nodig is om te kunnen groeien. Dit is de wetenschappelijke variant van ‘If it does not kill you, it will make you stronger’ en ‘no pain, no gain.’ Een overspannenheid, burn-out, worsteling of pittige periode in je leven is dus een kans tot groei. Deze positieve kijk op moeilijke periodes sluit precies aan bij de werkwijze van Praktijk SAS.

Vijf varianten in overexcitabilities/intensiteiten

De intensiteiten zijn er op vijf gebieden.

De vijf gebieden zijn:

  • Emotioneel:
    • prikkelkansen: hoogsensitiviteit, intense en complexe emoties, sterk inlevingsvermogen, sterke gehechtheid
    • prikkeluitdaging: angsten, psychosomatische klachten (buikpijn, hoofdpijn), schuldgevoelens, eenzaamheid
  •  psychomotorisch:
    • prikkelkansen: capaciteit om actief en energiek te zijn, , competitief, gedreven, snel in alles
    • prikkeluitdaging: tics, hyperactief gedrag, impulsief, workaholic of clowneskgedrag
  • intellectueel:
    • prikkelkansen: intellectuele honger (bij interesse), nieuwsgierig, kritisch denken,analytisch sterk, scherp observatievermogen
    • prikkeluitdaging: doorslaand perfectionisme, overmatig kritisch naar zichzelf en naar anderen (betweter)
  • beeldend:
    • prikkelkansen: creatief denkvermogen, poëtisch taalgebruik, magisch denken, fantasievol
    • prikkeluitdaging: angsten, moeite met onderscheid realiteit en fantasie, nachtmerries
  • zintuiglijk:
    • prikkelkansen: sterk kunnen genieten van zintuiglijke waarnemingen zoals muziek, de natuur, sensorische materialen, films, kunnen genieten van in de belangstelling staan zoals bij optredens of presentaties.
    • prikkeluitdaging: sterk gericht zijn op zichzelf en eigen behoeftebevrediging, heel veel aandacht willen, sterke geprikkeldheid van onder andere de huid (labeltjes, draadjes in sokken etc.)

Prikkelkansen of prikkeluitdagingen

Zoals je kunt zien heeft iedere intensiteit prikkelkansen en prikkeluitdagingen. Begeleiding is er dan ook op gericht om kinderen te leren hun prikkelkansen te pakken en handvatten te krijgen hoe ze om kunnen gaan met hun prikkeluitdagingen. Er komt herkenning en erkenning voor de eigenschappen die ze zelf ook hebben en dit maakt dat er een positieve kijk ontstaat op bepaalde gedragingen die losstaan van wie ze zijn, maar die vaak door de buitenwereld als stempel op hen geplakt wordt.

De Intenso’s

Om de theorie toegankelijk te maken voor kinderen, hun ouders en leerkrachten heeft Praktijk SAS de Intenso’s ontwikkeld. Aan de hand van de vijf draakjes wordt de theorie beeldend en beter te begrijpen gemaakt. Een kind dat bijvoorbeeld heel druk genoemd wordt, kan zo leren dat hij even veel Moto’s in zich heeft op dat moment, maar dat dit dus ook weer kan veranderen. Het gedrag dat ontstaat bij overprikkeling is precies dat: gedrag. Het is niet wie deze kinderen zijn. Maar omdat dit vaak wel zo beoordeeld en veroordeeld wordt kan dit grote effecten hebben in de ontwikkeling van hun zelfbeeld. De Intenso’s zijn dan ook ontwikkeld om deze kinderen een stuk herkenning te geven en vooral om hen te leren hun intensiteiten te omarmen. Zij horen bij hen en dat is prima.

Coaching en training

Praktijk SAS biedt voor deze kinderen, hun ouders en hun leerkrachten begeleiding aan in de vorm van coaching en training. Dit kan zijn individuele coaching, gezinscoaching of trainingen voor ouders en leerkrachten zoals de training prikkelkansen & prikkeluitdagingen.