Blog

Volg je hart, want dat klopt

Je hart volgen

Je hart volgen. Het lijkt zo’n makkelijk advies. Hoe moeilijk kan het zijn om naar je eigen hart te luisteren? Het is immers toch jouw eigen hart? En toch was het een van de moeilijkste dingen die ik heb moeten leren. Pas in een fikse burn-out leerde ik in contact te komen met dat hart van mij. Mijn lichaam en geest leken me op deze manier tot stilstand te dwingen, want vanuit stilte kun je pas luisteren naar je hart. Deze blog gaat over mijn verhaal hoe ik leerde naar mijn hart te luisteren. Ik hoop dat het anderen kan helpen om naar de soms fluisterende signalen van hun hart te leren luisteren voordat je lichaam en geest je geen andere keuze meer geven dan naar je hart te luisteren.

Een jaar geleden

Nu een jaar geleden probeerde ik te genieten van de kerstvakantie. Dit lukte echter voor geen meter. Ik was zo ontzettend moe dat ik de dagen zonder verplichtingen zonder uitzondering in bed heb doorgebracht. Mijn hele lichaam deed pijn en ik voelde me alsof ik een marathon had gelopen. Iedere dag.. Het lukte me maar niet om bij te rusten. Ik voelde me schuldig naar de kinderen toe omdat dit nu net eindelijk mijn tijd met hen was. Maar ik moest ook studeren voor dat tentamen dat ik in de vakantie had gepland zodat mijn werk er niet onder zou lijden. Mijn hoofd leek echter wel een vergiet; iedere gedachte die ik had vervloog voordat ik hem kon vastpakken. Laat staan dat ik de stof over persoonlijkheidsleer in mijn hoofd kon vasthouden. Ik voelde steeds meer wanhoop in me naar boven komen. Hoe zou ik dit ooit allemaal voor elkaar gaan krijgen? Nog een paar dagen en dan was de vakantie voorbij. Dan begon het werk weer met alle drukte die daarbij hoorde. Toch gaf ik mezelf niet gewonnen. Ik moest gewoon even doorbijten en wat rust pakken, dan kwam het vast vanzelf weer goed.

Weer aan het werk

Na in de vakantie toch nog het tentamen te hebben afgelegd, begon ik weer met werken. Ik had vakantie gehad, maar dit voelde totaal niet zo. Op het werk was het weer volle kracht vooruit. Maar die volle kracht van mij leek steeds minder op volle kracht. Het kostte me veel meer tijd om de dingen te doen dan anders. Ik maakte vreemde fouten. Zo las ik dan een email terug van mezelf en zag ik dat ik meerdere woorden gewoon vergeten was. Ook wilde ik vier deelnemers een certificaat toesturen en ging dit meerdere keren fout. Ik leek mijn eigen hoofd niet meer te kunnen vertrouwen. Ik werd meer en meer prikkelbaar en probeerde me af te sluiten voor de drukte om me heen. In een korte tijd waren we van een klein team naar een groot team gegroeid en ik had moeite met de drukte die daarbij hoorde. Af en toe ging ik even op de w.c. zitten en voelde de tranen drukken achter mijn ogen.

Thuis ook geen rust

Thuis ging de spanning gewoon door omdat daar naast twee kinderen mijn studie op me wachtte. Als ik studeerde voelde ik me schuldig omdat ik niet bij mijn kinderen was en als ik met mijn kinderen bezig was voelde ik me schuldig omdat ik niet aan het studeren was. Ik kon eigenlijk nergens meer echt van genieten, maar liep constant rond met het gevoel overal tekort te schieten. En toch, als iemand me toen zou vragen hoe het ging, zou ik gezegd hebben dat het prima ging. Alles sluipt er zo geleidelijk in en ik stond al zo lang onder te hoge druk, dat ik eraan gewend was om me zo te voelen. In de zomervakantie voelde ik me ook al zo en in de meivakantie eigenlijk ook al. Ik dacht dat het bij het ouder worden hoorde. Misschien kwam de overgang er al vroeg aan? Misschien had ik iets onder de leden? Het was nu eenmaal hoe het was, dus ik accepteerde het. Geen seconde heb ik gedacht dat ik op een burn-out aan het afstevenen was. Maar toen ik later de laatste maanden onder de loep nam, kon ik wel degelijk alle waarschuwingssignalen zien. Mijn ijzeren wil drukte die signalen echter compleet weg. Ik wilde zo graag mezelf bewijzen in werk en studie dat die drang voor alles ging. Dit alles kwam natuurlijk vanwege een diepgeworteld gevoel niet genoeg te zijn..

Signalen

Ik heb in een eerder blog al de waarschuwingssignalen gedeeld. Ik ga hier mijn eigen signalen nog een keer herhalen omdat als ik geweten had dat mijn klachten signalen zouden zijn van een naderende burn-out, dan had ik ze veel serieuzer genomen. Hoe eerder je ingrijpt, hoe minder hard je onderuit hoeft te knallen en hoe sneller je aan de slag kunt met de andere kant op gaan werken: van een burn-out vandaan.

De waarschuwingssignalen bij mij:

  • Vermoeidheid. Een vermoeidheid die niet vermindert na een goede nachtrust.
  • Slecht slapen. Moeite met inslapen door een te druk hoofd. Moeite met doorslapen, regelmatig wakker.
  • Virusjes. Ik kreeg regelmatig last van allerlei virusjes terwijl ik voorheen een goede weerstand had. Veel last van buikklachten.
  • Verhoogde bloeddruk terwijl ik van nature een lage bloeddruk heb.
  • Moeite met eten. Ik kreeg moeite met het eten van de warme maaltijd. Zeker als ik thuis kwam van een drukke werkdag en het eten rook. De geur alleen al overprikkelde me dan. Ook leek het wel te vermoeiend om een warme maaltijd te eten. Later, tijdens de burn-out kreeg ik ook moeite met vast voedsel. At ik pap, soep of vla.
  • Paniekaanvallen. Ik had regelmatig paniekaanvallen in de nacht. Ik droomde dan dat ik ineens besefte dat ik een verkeerde keuze had gemaakt en dat ik nu dus zeker te weten dood ging en schrok compleet in paniek wakker. Ook overdag kreeg ik last van paniekaanvallen. Ik kreeg dan ineens het gevoel flauw te gaan vallen. Dit resulteerde een keer in de auto naast te kant zetten en een ontzettende huilbui omdat ik zo bang was.
  • Moeite met nadenken. Ik leek gedachten niet goed meer te kunnen vastpakken met mijn aandacht. Ze vervlogen gelijk nadat ik ze gedacht had.
  • Vreemde fouten maken. Denken zeker te weten iets goed gedaan te hebben en geen idee hebben hoe je die fout hebt kunnen maken.
  • Prikkelbaar zijn. Ik kreeg een kort lontje. Ik voelde me snel aangevallen. Mijn geduld nam ook steeds verder af.
  • Terugtrekken. Ik trok me steeds meer terug. Kon in de pauze op het werk bijvoorbeeld moeilijk deelnemen aan gesprekken.
  • Moeite met concentreren. Mijn concentratie kon ik niet vasthouden. Ik had moeite met focussen.
  • Snel overprikkeld

En toen ging het licht uit

Al deze signalen namen in de periode van een jaar steeds verder toe. Ze zijn er niet ineens allemaal in één keer. Telkens komt er iets bij. Het gaat geleidelijk en je accepteert die verschijnselen allemaal, want ja, je moet natuurlijk wel gewoon door. Mijn moeder vroeg me regelmatig of ik mezelf niet overvroeg. Ik reageerde daar een beetje geïrriteerd op. Er was helemaal niets aan de hand met mij. Wat lag ze nou toch te zeuren? Als ik nu foto’s zie van mezelf uit die tijd zie ik pas de kringen onder mijn ogen en hoe vlak mijn ogen staan. Er zat geen vonk meer in mijn ogen. Ik was aan het overleven in plaats van leven.

Het licht ging bij mij in etappes uit. Ik viel uit op een dinsdag eind januari. Ik kon alleen nog maar huilen en was zo ontzettend moe. Alles deed pijn en ik was echt helemaal op. Ik ben toen twee weken bezig geweest met rust nemen en vond dat het toen wel over moest zijn. Dit werkte natuurlijk niet zo. Ik probeerde boeken te lezen over herstellen bij burn-out, maar de tekst danste voor mijn ogen en mijn brein leek het niet op te kunnen nemen. Ik ging bewegen maar nog steeds in standje overdrive waardoor het niet ontspannend was, maar nog steeds inspannend. En zo kwam ik uiteindelijk tot volledige stilstand. Ik begreep dat dit echt een burn-out was zoals de huisarts had geconstateerd en niet gewoon burn-outklachten wat ik er zelf van gemaakt had. Zeker drie maanden volgden met complete stilstand. Ik kon zelfs niet meer in mijn normale tempo lopen; ik liep als een oud vrouwtje. De dagen bracht ik door op de bank en op bed. Het gedoe met Arbo-diensten die geen bal snappen van een burn-out hielp zeker niet mee. Maar ik bleef nu wel mijn grens aangeven, simpelweg omdat ik niet anders kon.

Het keerpunt

Het keerpunt kwam toen ik begon met meditatie. Door meditaties te gaan volgen op YouTube leerde ik de kracht van meditatie te kennen. Ik mediteerde wel een uur soms en ontdekte zo mijn eigen binnenwereld. Zo kwam ik steeds een beetje dichter bij mezelf. Ik leerde door meditatie dat ik niet mijn gedachten ben. Mijn kern kon nooit iemand van mij afpakken en dit hielp mij bij steeds duidelijker mijn grenzen aangeven. Ik ging vaker de natuur in en wandelde op mijn gemak een rondje. Niet meer proberen om tien kilometer te lopen, maar mijn lijf voelen en kijken wat het aankon. In het begin kon ik een paar minuten aan de waterkant zitten. Het liefst al met mijn telefoon in de hand. Maar steeds werd deze behoefte minder en uiteindelijk kon ik voor mijn plezier een half uur aan de waterkant zitten zonder afleiding. Gewoon genieten van de natuur en de rust.

Reïntegratie mislukte en ik besefte dat mijn pad een ander pad moest worden dan het pad dat ik voorheen bewandelde. Het roer moest om. Ik was al met mijn studie gestopt omdat die niet bracht wat ik nodig had. Lopend aan de waterkant kwam het idee voor Praktijk SAS bij me op. Ik wist inmiddels wat ik te bieden had en het leek me geweldig om helemaal vanuit mijn hart en eigen visie te kunnen werken. Maar ik wilde eerst leren nog steviger in mijn schoenen te staan. Dit heb ik geleerd door een individuele mindfulnesstraining te gaan volgen. Deze training is voor mij life changing geweest.

Kracht van mindfulness

Ik mediteerde natuurlijk inmiddels al, maar ik wilde me graag meer hierin verdiepen omdat ik het effect ervan duidelijk merkte. Ik had alle boeken van Eckhart Tolle gelezen en steeds meer lukte het me om in het nu te leven. Via mijn zorgverzekering kwam ik bij mindfulness training uit. Ik heb gekozen voor de individuele variant omdat ik meer de diepte in wilde kunnen gaan. En dat heb ik zeker gedaan. Ik heb inzichten in de training gekregen die mijn leven echt hebben veranderd. Ik zal enkele van die inzichten met jullie delen:

  • Je bent niet wat je denkt maar wat je doet. Dit was een ontzettende eye-opener voor mij. Ik geloofde namelijk alles wat ik dacht. Ik leerde dat wat ik deed niet zo verkeerd was, maar mijn gedachten matchten daar niet mee. Door die gedachten ging ik ver over mijn grenzen heen.
  • Je brein produceert gedachten, niet jij. Je gedachten zijn dus niet dé waarheid, het zijn gewoon gedachten. Jij kunt zelf kiezen hoeveel waarde je aan ze hecht.
  • Je brein is gericht op overleving. Het waarschuwt jou voor gevaar. Daarom zijn ca. 80% van je gedachten al negatief. Pas op, kijk uit etc. Je kunt je voorstellen dat in de prehistorie bij de groep horen van levensbelang was, dus ook daar zijn we alert op. Sensitieve mensen zijn hier hyperalert op omdat we nog sterker zijn in het lezen van signalen bij anderen. De interpretatie van die signalen hoeft echter helemaal niet te kloppen, want die wordt gekleurd door jouw beleving. Tel daar rejection sensitivity bij op en je kunt je een voorstelling maken van mijn gedachten..
  • Leef in het nu. Welk probleem heb je nu? Niet vandaag of deze middag, maar echt nu op dit moment. Je leeft alleen maar in het nu.
  • Je hoeft negatieve gedachten niet te vervangen door positieve gedachten. Je kunt ze waarnemen en zelf beslissen wat je ermee doet. Bepaalde gebeurtenissen en ervaringen in je leven die diepe indruk hebben gemaakt kunnen zorgen voor bepaalde gedachten. Bij mij zijn zowel ‘Ik ben niet genoeg’ en ‘Ik moet mezelf onzichtbaar maken om niet aangevallen te worden’ de twee aanjagers van negatieve gedachten. Mijn grote behoefte aan bevestiging omdat ik mezelf niet genoeg vond was in constante strijd met de behoefte mezelf onzichtbaar te maken. Je moet immers zichtbaar zijn om bevestiging te kunnen krijgen, maar dit maakt je ook kwetsbaar.
  • Ik leefde vanuit angst door de trauma’s die ik heb doorgemaakt. Dit begon al tijdens de zwangerschap waarin mijn moeder doodsangsten heeft uitgestaan. Ik heb me altijd zowel extrovert als introvert gevoeld, maar ik ben er achter gekomen dat de introverte kant is gevormd door trauma. Introvert was het onzichtbaar maken. Nu mijn trauma’s echt verwerkt zijn, merk ik dat voor het eerst in 42 jaar ik zonder angst leef. Het lijkt wel of ik een compleet nieuw leven heb gekregen, een leven vanuit vertrouwen en niet vanuit mijn angst.

Leven vanuit je hart

Voor mij was het nodig om mijn trauma’s te verwerken en mijn angsten volledig aan te gaan om uit te kunnen komen bij mijn kern. Ik las laatst dat iemand schreef dat stress (als veroorzaker bij burn-out) enkel angst is en daar ben ik het wel mee eens. Je angst om niet te voldoen bij anderen zorgt ervoor dat je over je eigen grenzen gaat. Volledig herstel van burn-out vereist het aangaan van je angsten. Dit is wat ik gedaan heb en ik kan het iedereen aanraden. Negen maanden nadat ik burn-out uitviel stond ik weer vol energie in het leven. Mijn energie stroomt weer omdat ik volledig vanuit mijn hart leef. Natuurlijk wil mijn hoofd het wel weer eens overnemen, maar ik weet nu wat ik moet doen om het contact met mijn hart niet te verliezen. Ik kan enorm genieten van mijn hoofd voluit inzetten met het ontwikkelen van methodieken, het schrijven van verhalen, het bedenken van spellen en het vormgeven van mijn eigen praktijk. Maar ik weet dat ik weer in mijn eigen valkuil zal stappen als ik niet op tijd op de rem ga staan. En ook al voel ik dan weerstand om op die rem te gaan staan want het voluit gaan voelt zo goed, ik weet ook dat mijn hoofd dan probeert controle te krijgen door alles zo goed mogelijk te willen doen. Door juist op de rem te gaan staan, een wandeling te gaan maken of een meditatie te doen, blijft mijn energie stromen en kan ik vanuit vertrouwen leven in plaats vanuit controle en angst. Dit gun ik iedereen, want het is oprecht een compleet nieuw leven.Een nieuw jaar nu waar ik enorm zin in heb. Als jij je herkent in de waarschuwingssignalen, ga dan op zoek naar die rem om bij je hart uit te komen. Het is het meer dan waard!

Prikkelkans of prikkeluitdaging?

Intense kinderen

Terwijl ik meeliep met de kerstwandeling keek ik glimlachend om me heen naar alle kinderen. Het was een kerstwandeling van de voltijds HB-school van mijn dochters en de bijbehorende reguliere school. Mijn glimlach werd veroorzaakt door de sensitieve begaafde kinderen die ik aan alle kanten om me heen zag stuiteren. Ik kon de sensitieve begaafde kinderen er zo tussenuit halen. Het waren duidelijk de meest intense en ook aanwezige kinderen die zichtbaar alle prikkels intens opnamen en verwerkten. De lichtjes, het buiten zijn in het donker, het zoeken naar de kerstfiguren, de lekkere hapjes; alles werd even intens beleefd en dit is duidelijk zichtbaar en hoorbaar. Daar spelen de overprikkelbaarheden een grote rol in.

Dat sensitieve en/of begaafde kinderen intense kinderen zijn, zullen alle ouders kunnen beamen. Het stereotype beeld van het brave, druk studerende kind met zijn neus in de boeken is een beeld dat ik maar zelden ben tegengekomen in de praktijk. De overexcitabilities, ook wel intensiteiten, prikkelgevoeligheden of overprikkelbaarheden genoemd (bij gebrek aan een echt duidelijke Nederlandse vertaling) geven een verhelderend inzicht in de intense prikkelverwerking van deze kinderen. De overexcitabilities komen voort uit de positieve desintegratietheorie van prof. Dabrowski. Ieder mens heeft overexcitabilties in meer of mindere mate. Het zijn gebieden waarop je prikkelgevoelig ofwel prikkelbaar bent. Bij sensitieve en/of begaafde kinderen/personen zien we vaak minimaal één maar vaak meer overprikkelbaarheden sterk aanwezig. Volgens prof. Dabrwoski speelt de mate waarin je de overexcitabilities kunt kanaliseren een rol bij je persoonlijkheidsontwikkeling en de mogelijkheid tot groei daarin.

Overprikkeling

Veel van de problemen die gezien worden bij begaafdheid/sensitiviteit kunnen worden terug geleid naar overprikkeling of onderprikkeling. Coaching is er dan ook vaak op gericht de balans te vinden tussen onderprikkeling, voldoende prikkeling en overprikkeling. 

De overprikkelbaarheden zijn er op vijf gebieden en geven alle vijf mooie kansen om voluit te kunnen genieten van het leven. Het zijn zogezegd prikkelkansen: kansen om jezelf te prikkelen. Prikkeling op deze gebieden voelt fijn voor de mensen met een overprikkelbaarheid op dit gebied. Wanneer er echter een disbalans is, kunnen ze leiden tot overprikkeling die zich op diverse manieren kan uiten. Dit noemen we prikkeluitdagingen. Begeleiding op dit gebied bestaat uit het inzicht creëren in de overprikkelbaarheden, het ontdekken hoe ze ingezet kunnen worden als kansen en het leren hoe om te gaan met de prikkeluitdagingen. Het is dus nooit de bedoeling om de overprikkelbaarheden af te leren maar juist om ze te leren kanaliseren.

Vijf overprikkelbaarheden

De overprikkelbaarheden zijn er op vijf gebieden. Ik zal ze kort omschrijven met hierbij zowel enkele van de kansen als enkele van de prikkeluitdagingen:

  • Emotioneel:
    • prikkelkansen: hoogsensitiviteit, intense en complexe emoties, sterk inlevingsvermogen, sterke gehechtheid
    • prikkeluitdaging: angsten, psychosomatische klachten (buikpijn, hoofdpijn), schuldgevoelens, eenzaamheid
  •  psychomotorisch:
    • prikkelkansen: capaciteit om actief en energiek te zijn, , competitief, gedreven, snel in alles
    • prikkeluitdaging: tics, hyperactief gedrag, impulsief, workaholic of clowneskgedrag
  • intellectueel:
    • prikkelkansen: intellectuele honger (bij interesse), nieuwsgierig, kritisch denken,analytisch sterk, scherp observatievermogen
    • prikkeluitdaging: doorslaand perfectionisme, overmatig kritisch naar zichzelf en naar anderen (betweter)
  • beeldend:
    • prikkelkansen: creatief denkvermogen, poëtisch taalgebruik, magisch denken, fantasievol
    • prikkeluitdaging: angsten, moeite met onderscheid realiteit en fantasie, nachtmerries
  • zintuiglijk:
    • prikkelkansen: sterk kunnen genieten van zintuiglijke waarnemingen zoals muziek, de natuur, sensorische materialen, films, kunnen genieten van in de belangstelling staan zoals bij optredens of presentaties.
    • prikkeluitdaging: sterk gericht zijn op zichzelf en eigen behoeftebevrediging, heel veel aandacht willen, sterke geprikkeldheid van onder andere de huid (labeltjes, draadjes in sokken etc.)

Overprikkelbaarheden in de praktijk

Wat merk je nu van die overprikkelbaarheden? En hoe kan inzicht hierin je helpen om fijner in je vel te komen zitten? Voor mijzelf was het moment waarop ik leerde over de overprikkelbaarheden het moment dat ik mezelf eindelijk écht begreep. Ik herken veel in alle uitdagingen en kansen. Ik herken ook veel in de intensiteit. Mijn hele leven heb ik al snel het gevoel ‘too much’ te zijn. Het is echter hoe ik ben en niet hoe ik doe, dus hier zat een flinke worsteling in voor mij.

Wat merk je aan mij bijvoorbeeld? De psychomotorische OE merk je bij mij onder andere aan mijn enorme gedrevenheid en het snelle praten. Hoe vaak ik de zin: “Goh, jij praat wel snel, hè.” al gehoord heb? Ontelbaar.. Maar het gekke is dat ik voor mijzelf natuurlijk gewoon normaal praat. Het is hetzelfde als horen dat je wel vreemd ademt of zo. Het gaat bij mij van nature zo snel. Het betekent dat ik het in presentaties of trainingen altijd even aangeef zodat mensen mij erop kunnen attenderen als ik te snel ga. Dit is met name zo als ik erg enthousiast word en laat ik nu enorm enthousiast zijn over en in mijn trainingen. Nu ik weet waar het door veroorzaakt wordt en ik het begrijp, voel ik me niet meer aangevallen als ik gevraagd word minder snel te praten. De uitdaging bij deze overprikkelbaarheid is voor mij op tijd op de rem trappen en mezelf niet voorbij rennen.

De emotionele overprikkelbaarheid merk ik aan mijn sterk empathisch vermogen, de diepe gehechtheid en mijn intense emotionele beleving. De uitdagingen heb ik lange tijd ervaren in het eenzaam zijn, nét niet echt aansluiting vinden, zoeken naar verbinding en angstig zijn. Ik kan op dit moment zeggen dat deze uitdagingen geen grote rol meer spelen in mijn leven doordat ik echt weet wie ik ben en mezelf volledig geaccepteerd heb. Inclusief alle vreemde en rare kantjes..

De beeldende overprikkelbaarheid merk ik aan mijn creatieve denkvermogen. Methodieken bedenken, materialen ontwikkelen, websites bouwen, folders maken etc. Noem het maar op, ik vind het allemaal geweldig. Mijn prikkeluitdaging ligt hierbij in mijn zeer sterke verbeeldingsvermogen, waardoor ik alles wat mis kan gaan letterlijk voor mijn geestesoog zie gebeuren. In mijn jongere jaren resulteerde deze overprikkelbaarheid vaak in zeer intense nachtmerries, angsten en vermijdingsgedrag. 

De intellectuele prikkelkans zit voor mij in mijn grote leerhonger. De onderwerpen die mij interesseren kan ik echt tot op de bodem uitzoeken. Ik voel me nog steeds als een kind in een snoepwinkel als ik de bibliotheek in stap. Ik kan me echt onderdompelen in een onderwerp en het gevoel hebben dat ik een boek het liefst zo direct in mijn hoofd zou willen planten. De uitdaging zit voor mij bij deze overprikkelbaarheid in perfectionisme en overmatig kritisch zijn naar met name mezelf. Inmiddels kan ik mijn perfectionisme voor me laten werken doordat ik geleerd heb hiermee om te gaan. 

De zintuiglijke of sensuele overprikkelbaarheid merk ik vooral in mijn intense zintuiglijke beleving. Ik kan diep ontroerd raken van een prachtige lucht of in de natuur zijn. Daarnaast geniet ik van heerlijk zachte stofjes op mijn huid, een mooi muziekstuk of een ontroerende film. Ik ben iemand die het heerlijk vind om presentaties of trainingen te geven en voor een groep te staan. De prikkeluitdaging zit hem voor mij in het op tijd zorgen dat ik alle prikkels wel kan verwerken. Even een korte meditatie, even pas op de plaats is hierbij voor mij heel belangrijk. Anders gaan de prikkels me overweldigen en raak ik er juist van overprikkeld.

 Balans

Al deze overprikkelbaarheden werken op elkaar in. Zo kan een emotionele overprikkeling bijvoorbeeld door een verhuizing zorgen voor een veel snellere zintuiglijke overprikkeling. Een meisje in begeleiding kon bijvoorbeeld gedurende een verhuizing en overstap naar een andere school ineens bijna geen een kledingstuk meer verdragen. Een gebrek aan prikkeling of een teveel aan prikkeling op het ene gebied heeft vaak direct effect op een ander gebied. Om die reden is het zo belangrijk om eerst goed inzicht te krijgen in alle overprikkelbaarheden. Want die jongen die de klas constant op stelten zet en richting ADHD-diagnose gaat, zou zomaar zwaar intellectueel onderprikkeld kunnen zijn. Dat meisje dat constant afgeleid raakt door alle prikkels in de klas, zou zomaar emotioneel overprikkeld kunnen zijn doordat ze (nog) geen veiligheid ervaart in de klas. En de overprikkelbaarheden blijven je hele leven bij je. Ook bij volwassenen is inzicht in de overprikkelbaarheden om die reden belangrijk.

Misdiagnoses voorkomen

Ik heb in de praktijk veel misdiagnoses voorbij zien komen die terug te leiden waren naar de overexcitabilities. Een sterke psychomotorische overprikkeling heeft veel raakvlakken met kenmerken van ADHD. Een sterke zintuiglijke overprikkeling heeft veel kenmerken die lijken op autisme. Het grote verschil tussen kenmerken van ADHD of autisme en de prikkeluitdagingen is dat de kenmerken van ADHD of autisme er altijd zijn en die prikkeluitdagingen slechts op momenten of in periodes. ADHD of autisme kun je niet ‘uitzetten’. Daarom is het zo belangrijk dat de overprikkelbaarheden meer bekendheid krijgen. Ik heb meerdere kinderen gezien waarbij medicatie geadviseerd werd en er uiteindelijk door andere aanpassingen een heel ander kind tevoorschijn kwam. Dus hierbij wil ik een lans breken voor al die kinderen en volwassenen met sterk aanwezige overprikkelbaarheden: je bent niet ‘too much!’Je bent precies goed zoals je bent. Zodra je leert hoe je om kunt gaan met jouw prikkelkansen en prikkeluitdagingen kun je juist intenser genieten van het leven. De overprikkelbaarheden zijn dan een kadootje. Dit gun ik al die intense kinderen en volwassenen!

Van burn-out naar bruisen van energie

Burn-out

Zoals ik vertel in een eerder blog, ben ik zelf een periode burn-out geweest. Het is niet te vergelijken met depressief zijn of andere psychologische problematiek. Burn-out zijn is een energiestoornis en geen stemmingsstoornis zoals een depressie dat is. Burn-out zijn wil zeggen dat je op mentaal, emotioneel en fysiek vlak compleet uitgeput bent. Je bent zogezegd op al die vlakken leeg. Wat mij zo heeft overvallen aan burn-out raken is dat het zo plotseling komt. Natuurlijk zie je al de waarschuwingssignalen wel als je achteraf terug kijkt, maar dit is achteraf. Als iemand de week voor ik uitiel had gezegd: ‘joh Sas, jij gaat richting burn-out zo hoor’, dan had ik die persoon meewarig aangekeken en gedacht dat die er niet meer naast kon zitten. Je hoofd en met name je ijzeren wil regeert je hele wezen zo sterk, dat je het gewoon echt niet meer kunt voelen. Je staat al een poos in standje ‘survival’ dan.

Waarschuwingssignalen

Zou het dan niet een goed idee zijn om meer aandacht te schenken aan al die waarschuwingssignalen zodat mensen daar meer zicht op krijgen en op die manier inzicht kunnen krijgen in hun daadwerkelijke staat van zijn? Ik zal eerst de waarschuwingssignalen noemen die ik zelf achteraf kon duiden:

  • non-stop trillende handen
  • gevoel alsof ik liters cafeïne gedronken had zonder dit te hebben gedaan
  • moeilijk inslapen
  • hevige nachtmerries oplopend tot paniekaanvallen
  • verhoogde bloeddruk
  • vaak geveld worden door virusjes terwijl ik normaal een sterke weerstand heb
  • gevoel alsof mijn benen de grond niet raakten. Net alsof je net van een loopband of trampoline afgestapt bent
  • slecht functionerend geheugen terwijl ik normaal een ijzersterk geheugen heb
  • gedachten niet meer kunnen “pakken”, ze lijken te vervliegen
  • fouten maken (vreemde fouten. Zo stuurde ik vier mensen de post voor elkaar in plaats van voor hen terwijl ik ervan overtuigd was het goed gecheckt te hebben)
  • prikkelbaar. Niet veel kunnen hebben. 
  • moeite met geven. Aandacht aan de kinderen geven vond ik lastig. Ik raakte snel overprikkeld door hun aanwezigheid. Het schuldgevoel hierover overprikkelde me nog verder
  • constant moe, proberen energie te halen uit suikers.
  • paniekaanvallen

Dit was mijn eigen rijtje dat ongeveer twee à drie maanden opbouwde in hevigheid voor ik uitviel. De symptomen beginnen subtiel en bouwen steeds verder op. In de maanden voorafgaand aan mijn uitval, ben ik een aantal keer bij de huisarts geweest voor bijvoorbeeld de virusjes en de hoge bloeddruk die in mijn geval extra vreemd was, daar ik van nature een lage bloeddruk heb. Zelfs in tijden van stress zoals na het overlijden van mijn biologische vader.

De symptomen van burn-out volgens GGZ

Psychische symptomen

  • Concentratieverlies
  • Besluiteloosheid
  • Angst- en paniekklachten
  • Geheugenproblemen
  • Gevoelens van paniek
  • Snel kwaad
  • Jezelf snel ergeren
  • Gevoel van machteloosheid
  • Opgejaagd gevoel
  • Neerslachtig
  • Sneller agressief
  • Wantrouwen
  • Nergens zin in
  • Gevoelens van onzekerheid
  • Neiging tot verslaving

Lichamelijke symptomen

  • Constante moeheid
  • Slapeloosheid
  • Gevoel van uitputting
  • Pijn in de spieren
  • Nek- en schouderpijn
  • Spanning op de buikstreek
  • Energieloze stem
  • Hoge ademhaling
  • Vergeetachtigheid
  • Geen of weinig zin in seks
  • Snel moe of grieperig
  • Darmproblemen
  • Hoge hartslag
  • Hoge bloeddruk

(H)erkenning

Als ik bovenstaande rijtjes had gezien in de maanden voor ik uitviel, had ik één en één misschien wel op kunnen tellen en had ik kunnen inzien dat ik richting burn-out aan het gaan was. De symptomen op zichzelf kunnen allerlei andere oorzaken hebben en omdat ik die niet met elkaar verbond of bij de huisarts aangaf, kon ook hij ze niet als geheel overzien. Maar als je het rijtje ziet en je herkent toch wel erg veel uit dat rijtje, dan is het misschien wel precies dat duwtje dat je nodig hebt om hulp te gaan zoeken.

Hamsterrad

Ik weet nog dat ik in het begin van mijn burn-out moest omschrijven hoe ik me voelde. Ik gaf toen aan dat ik me voelde als zo’n hamster die in zo’n rad aan het rennen was. Alleen kon ik niet uit het rad stappen en stopte het rad ook nooit. Dus ik kon niet anders dan maar blijven rennen. Toen iemand me vroeg wat ik dan eigenlijk wilde, moest ik daar even over nadenken. Uiteindelijk bedacht ik dat ik dan liever een hamster zou zijn op een biologisch verantwoorde kinderboerderij met een rad erbij voor wanneer ik erin wil stappen en het me vrij stond om er weer uit te stappen. Kortom, ik wilde de regie terug over mijn leven. Het moment dat ik die regie terug pakte, was het begin van mijn herstel. Het gevoel geleefd te worden is zo sterk dat je je compleet hulpeloos en machteloos kunt voelen. Maar dit is natuurlijk niet waar. Jij hebt altijd de macht over je eigen leven. Alleen moet je soms leren hoe je die macht weer terug kunt pakken als je het idee hebt dat je de macht verloren hebt. Autonomie is erg belangrijk om burn-out te kunnen voorkomen. Gebrek aan autonomie kan burn-out veroorzaken.

Karaktereigenschappen die kunnen lijden tot burn-out

  • doorzettingsvermogen
  • discipline
  • perfectionisme
  • de lat hoog leggen voor jezelf/gedreven zijn
  • verantwoordelijkheidsgevoel
  • sociaal
  • loyaal
  • betrokken
  • sterk inlevingsvermogen
  • empathisch vermogen
  • gevoelig

Als je deze eigenschappen zo op een rijtje ziet en je zet de eigenschappen van (hoog)sensitiviteit ernaast, dan zie je direct de overeenkomsten. Burn-out komt dan ook vaker voor bij hoogsensitieve personen dan bij niet-hoogsensitieve personen, blijkt uit onderzoek. 

Deze karaktereigenschappen zijn stuk voor stuk waardevolle karaktereigenschappen om te hebben en er is op zich dan ook niets mis mee. Wanneer je er echter in doorschiet gaan ze zorgen voor risico’s. Het zit hem dan ook vaak in die oorzaak van het doorschieten waarom mensen burn-out raken. ‘Waarom moet je zoveel en mag je zo weinig van jezelf?’ is een vraag die je al deze mensen kunt stellen. Een sterk gevoel anderen te willen pleasen en het belang van anderen voor te laten gaan zorgt ervoor dat je je grenzen verlegt of soms zelfs totaal niet meer aanvoelt, laat staan dat je ze kunt aangeven.

Wat is de weg eruit of er vandaan?

De belangrijkste stap is herkenning en erkenning. Je dient eerst in te zien hoe je ervoor staat en wat er aan de hand is. Er is geen quick fix, maar je zult echt de diepte van jezelf in moeten duiken. Want je moet op zoek naar de oorzaak van je pleasend gedrag en die kan voor iedereen anders zijn. Er is acceptatie nodig en dan de regie terug pakken over je eigen leven. Dit kan met kleine stapjes in het begin en die bouw je uit tot je het gevoel weer hebt dat jouw leven in jouw handen ligt en niet in dat van anderen. Je zult dus echt jezelf moeten leren kennen en omarmen. Zo kom je tot je authentieke zelf en zoals ik al omschreef in een vorig blog betekent authentiek zijn dat je trouw bent aan je eigen persoonlijkheid, geest of karakter ondanks externe impulsen. 

Vol energie en vanuit je hart leven

Ik kan uit ervaring zeggen dat dit mogelijk is. Een burn-out leert je “the hard way” om tot jezelf te komen. Je kunt simpelweg niet anders omdat je compleet lam bent gelegd. Ik herken me in alle karaktereigenschappen en dacht juist dat ik daarom minder risico zou lopen op burn-out raken. Ik was toch het niet lullen maar poetsen type? Die overkomt dat niet. Ik loste alles op met gewoon een tandje bij zetten en dat werkte voor lange tijd. Dacht ik.. Als ik geweten had dat juist die types het risico lopen op burn-out, had ik er misschien anders naar gekeken. Daarom heb ik deze blog geschreven. Om mensen te waarschuwen en hopelijk een stukje inzicht te bieden. Het zijn niet de zwakkere of de luie types die een burn-out krijgen, maar juist de super gedreven types die nooit ziek zijn maar doorduwen. Je moet namelijk over je grenzen heen kunnen gaan om burn-out te raken. Maar laten al die karaktereigenschappen je nu ook juist goed kunnen helpen om eruit te komen. Als je je met net zoveel gedrevenheid stort op jezelf helen, dan ga jij ook weer vol passie en energie in het leven kunnen staan. Ik kan oprecht zeggen dat mijn burn-out voorbij is en dat ik meer energie voel dan ooit. Het leven voelt nu anders aan dan eerst. Het lijkt soms wel alsof ik nieuwe zintuigen heb gekregen. Ik beleef de wereld anders. Ik kan met open blik en zonder angst de wereld in kijken en ik heb de tools om mijn karaktereigenschappen voor me te laten werken in plaats van tegen me. Dat gun ik iedereen die zich herkent in bovenstaande lijstjes. Ik hoop dat mijn verhaal anderen kan laten denken: als zij het kan, dan kan ik het ook. 

Anders, raar, vreemd? Nee, ik ben gewoon ik.

Anders dan anderen?

In de afgelopen jaren heb ik gewerkt met veel gevoelige kinderen die op allerlei manieren vastliepen in hun leven. Verschillende kinderen met verschillende verhalen. Een ding hebben ze echter allemaal gemeen: ze geven stuk voor stuk aan zich anders te voelen dan anderen. En stuk voor stuk maakte dit anders voelen hen eenzaam. Ze voelden zich nergens echt bij horen en wensten vanuit het diepst van hun hart dat ze gewoon konden zijn. Gewoon net zoals iedereen.

Anders of juist niet?

Ik heb mezelf eigenlijk mijn hele leven anders gevoeld. Jarenlang ben ik op zoek geweest naar de plek of de mensen waarbij ik mij wel helemaal thuis zou gaan voelen. Als kind voelde ik mij zelfs in mijn eigen gezin niet op zijn plaats. Iets wat ik door de jaren heen vaker heb gehoord. Kinderen die denken dat ze misschien wel geadopteerd zijn omdat ze zich zo anders voelen dan hun ouders of broer en zus. 

In mijn geval groeide ik op met mijn moeder en stiefvader. Zij kregen samen nog een kind, namelijk mijn broertje. En hoeveel ik ook van hem hield, ik vond het als kind oneerlijk dat hij wel opgroeide in zijn eigen gezin. Ik voelde me vaak te gast, terwijl dit zeker niet het gevoel was dat mijn ouders mij wilden geven. Het gevoel zat in mij. 

Mijn oudste dochter zei op vijfjarige leeftijd: ‘Mama, ik kan op school niet mezelf zijn. Als ik mezelf ben vinden de kindjes mij niet leuk. Ik kan alleen thuis bij jullie mezelf zijn.’ Mijn hart brak toen ik dat hoorde. Ze heeft nog jarenlang een rol gespeeld en vindt het tot op de dag van vandaag lastig om compleet zichzelf te zijn in gezelschap van anderen dan haar gezin.

Een tienjarige jongen die ik heb begeleid gaf aan dat hij maar 30% van zichzelf meenam naar school. Als hij meer zou meenemen zou het zeker helemaal misgaan, dacht hij.Hij vertoonde zeer sterk aangepast gedrag op school wat thuis voor de nodige heftige ontladingen zorgde. Samen zijn we op zoek gegaan naar hoeveel meer van zichzelf hij mee naar school kon nemen en ik vergeet nooit zijn trotse gezicht toen hij vertelde 100% van zichzelf te hebben meegenomen en dat het helemaal goed was gegaan. 

Als al die gevoelige kinderen zich anders voelen, zijn ze dan wel anders? Want dit delen ze toch? Hoe mooi zou het zijn als deze kinderen bij elkaar de herkenning zouden kunnen vinden dat ze zich allemaal anders voelen en daardoor juist hetzelfde zijn? 

Authentiek

Het anders voelen zie ik ook terug bij veel hoogsensitieve en/of begaafde kinderen en ook bij volwassenen zie ik dit nog vaak terug. Natuurlijk is het feit dat je persoonskenmerken hebt die maar bij een kleine groep van de bevolking voorkomen een voedingsbodem voor je anders voelen. In die zin ben je ook anders. Maar zo heeft iedereen dingen die anders zijn. En juist het allemaal anders zijn, is dan wat ons verbindt.

Een mooi woord voor anders zijn is authentiek zijn. Authenticiteit klinkt een stuk beter dan anders of raar zijn, toch? Authentiek is iets wat je graag zou willen zijn. Wat als jouw authenticiteit jou nou net bijzonder maakt? Niet raar of anders, maar precies dat wat jou jou maakt en niet je buurman of buurmeisje. 

Wat is nu eigenlijk authenticiteit? De definitie is als volgt:

Authenticiteit is de mate waarin iemand trouw is aan zijn eigen persoonlijkheid, geest of karakter, ondanks externe impulsen. Het is echtheid.

En die externe impulsen is nu juist waar vaak de crux zit. Want als deze kinderen opgroeien in een veilig en warme omgeving waarin hun sensitiviteit gekoesterd en omarmd wordt, dan verandert er iets op het moment dat ze naar school gaan. Want ineens is die omgeving niet meer hetzelfde. Ze merken dat andere kinderen anders zijn, en dat ander gedrag beloond wordt. En dan begint het grote aanpassen. Iets waar hoogsensitieve en ook hoogbegaafde kinderen vaak experts in zijn. Dit aanpassingsgedrag blijft doorgaan tot in de volwassenheid en speelt een grote rol bij het jezelf kwijtraken. Dit resulteert dan weer vaak in burn-out raken. Zij zijn zo ingetuned op anderen en richten hun hele zijn op het pleasen van die anderen waarbij ze totaal van zichzelf verwijderd raken. Hierdoor worden grenzen niet meer gevoeld. ‘Wat vind de ander van mij?’ is vele malen belangrijker geworden dan ‘Wat vind ik van de ander of de situatie?’

Houdingskenmerken authentiek persoon

Wat zijn nu de houdingskenmerken van een authentiek persoon? Een persoon die leeft vanuit echtheid en vanuit zijn of haar hart?

  • Ze staan open voor nieuwe ervaringen
  • Ze weten wat ze echt belangrijk vinden
  • Ze zijn zich bewust van hun belangrijkste drijfveren en handelen van daaruit
  • Ze zijn open en eerlijk naar zichzelf anderen

De competenties die hierbij passen zijn:

  • zelfvertrouwen
  • autonomie
  • zelfontwikkeling

Houden van je eigen anders zijn

Dit zijn precies de redenen waarom ik me in begeleiding en training richt op het mensen laten ontdekken van hun authentieke zelf. Want eerlijk is eerlijk, bovenstaande eigenschappen en competenties klinken toch helemaal top? 

Ik geniet van artiesten die hun “weirdness” omarmen. In de documentaire van Katy Perry bijvoorbeeld komt dit sterk naar voren. Pink draagt dit ook sterk uit. En zo zijn er nog veel meer. Want als je erin duikt zul je zien dat de meeste mensen die iets bijzonders hebben bereikt zich anders hebben gevoeld. Anders voelen is dus misschien juist die voedingsbodem om te kunnen komen tot een bijzondere ontwikkeling van jezelf. Het is dus niet iets om af te leren, maar iets om van te leren houden. 

Natuurlijk is aanpassingsgedrag in ons DNA ingebed. Toen de oermensen moesten overleven was blijven horen bij de groep van levensbelang. Ons oerbrein is nog steeds gericht op gevaar en het niet bij de groep horen is zo’n waarschuwing die ons brein vertaalt naar negatieve gedachten aanmaken om ons hiervoor te bewaken. Door ons bewust te worden van deze gedachten en hun oorsprong, kunnen we hen op waarde schatten. Door rekening te houden met bijvoorbeeld sensitiviteit voor afwijzing die voor kan komen bij hoogsensitieve mensen, kunnen we deze gedachten nog meer begrijpen. We hoeven de gedachten niet te veranderen, we hoeven ons er alleen maar bewust van te zijn. Dan kunnen we kiezen hoe we ermee omgaan in plaats van ons er door te laten meeslepen. Zo kunnen we komen bij onze kern, die verder gaat dan onze gedachten. Zo komen we bij wie we zijn, ons authentieke zelf. Dit authentieke zelf kan alleen ontstaan door alle kanten van jezelf te kennen en te omarmen. Houden van je anders zijn helpt je om te komen tot jouw authentieke zelf. Dit gun ik iedereen en het is mijn missie om juist al die zelfverklaarde “misfits” te helpen ontdekken dat ze precies goed zijn zoals ze zijn.

Burn-out? Echt niet! Of toch wel..

Dé dinsdagochtend

Op een dinsdagochtend werd ik wakker en kon ik alleen nog maar huilen. Ik belde mijn man en die zei dat ik mijn werk moest bellen en me ziek moest melden. Maar dit kon niet, zei ik gelijk, omdat ik in de ochtend een onderzoek gepland had dat niet verzet kon worden op korte termijn. Ik moest dit onderzoek wel afnemen, anders zou de complete planning voor de komende drie maanden in de soep lopen.

Ik belde mijn werkgever en gaf aan dat het niet goed ging. Ik zei dat ik die ochtend het onderzoek nog zou afnemen, maar dat ik daarna naar huis zou gaan om te rusten. Het onderzoek heb ik nog gedaan en erna wilde ik het materiaal weer opbergen in de kast. Het materiaal leek echter wel 100 kg te wegen. Ik kon het gewoon bijna niet vasthouden in mijn handen. Eenmaal het materiaal in de kast gewrongen, begon ik te huilen. Op mijn werk.. Als ik iets vreselijk vond, was het wel kwetsbaarheid laten zien en dan toch zeker op het werk.

Thuis

Ik kreeg een knuffel en werd naar huis gestuurd om rust te houden. Ik dacht toen nog wel met een weekje rust weer gewoon verder te kunnen. Ik deed die week werkelijk niets anders dan slapen, uren Netflix kijken liggend in dezelfde houding en de kinderen naar school brengen en ophalen. De normale huishoudelijke taken zoals koken en dergelijke kreeg ik gewoon niet opgebracht. Gelukkig nam mijn man alles over en zo kreeg ik dan rust.

Toch maar naar de dokter

Maar een week later voelde ik me nog net zo uitgeput. Ik begreep er niets van. Ik had nu toch een week gerust? Waarom voelde ik me zo raar? Denken lukte niet meer. Iedere gedachte vervloog zodra ik hem had. Ik vond het eng worden. Er zal toch niet echt iets akeligs aan de hand zijn? Toch maar naar de dokter. Tja, te hoge bloeddruk, verhoogde leverwaarden, al maanden non-stop trillende handen en wiebelige benen, slapen lukte niet meer, maag- en darmklachten en bovenal zo ontzettend moe. Ik huilde zonder dat ik verdrietig was, gewoon vanuit het niets. Het leek wel of mijn lichaam een eigen leven aan het leiden was en ik er geen enkele controle meer over had.

De huisarts stelde een burn-out vast, die ik al snel afzwakte naar burn-outklachten. Want mensen met een echte burn-out die voelen zich vast veel slechter dan ik me nu voelde. Ik moest gewoon even twee weekjes rust nemen en dan zou dit wel over zijn. Ik bestelde boeken over burn-out en ging op onderzoek uit. Ik zou dit varkentje wel eens even wassen en wel op de manier zoals ik altijd alles had aangepakt: ik ging gewoon een tandje bijzetten.

Aan de bak!

Wandelen was goed, had ik gelezen en dus ging ik wandelen. Niet een paar kilometer maar nee, ik liep er tien! En zo denderde ik nog even door in mijn “gewoon even doorzetten”-modus, tot ik echt omviel. Het was klaar, mijn lichaam dwong me tot rust. Ik herkende mezelf niet meer. Ik kon zelfs niet meer in mijn normale tempo lopen; ik liep als een oud vrouwtje. De afstand van de bank naar de keuken was vaak al too much. In de auto betrapte ik mezelf er ineens op dat ik 26km/u reed waar ik 50 km/u mocht. Sociale prikkels trok ik niet meer. Ik liep huilend weg van een verjaardag omdat ik de prikkels gewoon niet aankon. En toen besefte ik dat het wel echt was: ik was burn-out.

Het accepteren van de burn-out was het lastigst. Ik ging van intens schuldgevoel naar mijn werk, naar enorme boosheid naar mijn werk. Door mijn werk was ik immers zo ziek geworden. Dat is toch niet normaal! Ik zocht hulp en dit hielp mij bij het verwerken van die boosheid en bij het bij mezelf naar binnen gaan om naar de oorzaak te zoeken. Want ik was zwaar over mijn grenzen gegaan, maar waarom deed ik dat? Waarom was het belang van anderen belangrijker dan ik zelf? Waarom voelde ik de grenzen niet eens? Laat staan dat ik ze kon aangeven..

Graven in mezelf

Diep graafwerk in mijn jeugd met een biologische vader die me niet wilde, liet me inzien dat ik het idee had dat ik niet de moeite waard was. Als ik maar heel hard mijn best zou doen en iedereen tevreden zou stellen, dan zou ik er vast wel mogen zijn. Maar omdat ik er van mezelf niet mocht zijn, was iedere verkeerde blik of opmerking van anderen, voor mij een bevestiging dat ik er niet mocht zijn. En als hoogsensitief meisje en later als vrouw was ik hyperalert op alle signalen die anderen afgaven die mijn beeld bevestigden.

Toen ik leerde over rejection-sensitivity (afwijzing-sensitiviteit) bij HSP ging er een wereld voor me open. Niet ‘Vind ik jou, of deze situatie oké?’ was voor mij het belangrijkst, maar ‘Vind jij mij oké?’ stond bij mij altijd voorop. En zo kreeg ik eindelijk inzicht in het onderliggend proces. Maar daarmee was het niet ineens op magische wijze over.

Een intens proces van diep graven in mezelf, ruimte geven aan mezelf en oude copingstrategieën ontleden en loslaten volgden. Ik heb een misbruikverleden, wat zorgde voor de behoefte mezelf onzichtbaar te maken. Als ze me niet zagen, zouden ze me ook niet meer lastig vallen, moet ik als kind gedacht hebben. Dit bleef ik mijn hele leven echter doen. Om ruimte in te nemen en je eigen behoeftes en grenzen aan te geven, moet je jezelf zichtbaar maken. Ik was er een expert in geworden om heel open en transparant te lijken, maar niemand écht dichtbij te laten. Ik vond het doodeng om mezelf te laten zien. Maar op het moment dat ik daarmee begon, veranderde er zoveel. Mensen stonden voor me klaar en hielpen me. Ze gaven aan dat ze nooit dachten dat ik hulp nodig had, omdat ik alleen maar kracht uitstraalde en er voor anderen was.

Zo kwam ik bij mijn grootste interne conflict: de behoefte om gezien te worden versus mezelf onzichtbaar maken om te overleven. Ik heb altijd twee kanten in me gehad. Een intens verlegen kant, die verjaardagen of groepslessen binnenlopen vreselijk vond. En de extraverte kant die genoot van op een podium staan of van het hoogste woord voeren op feestjes met vrienden. Die beide kanten waren moeilijk verenigbaar voor de mensen om me heen en zo bleef de verlegen introverte kant verborgen in mezelf en zagen anderen enkel de zelfverzekerde meid met een vlotte babbel. Zo was ik immer in strijd met mezelf.

De weg uit de burn-out

Na een weg van energetische coaching, meditaties, mindfulnesstraining, gesprekken met een psycholoog, mezelf onderdompelen in boeken en video’s over persoonlijke groei, spiritualiteit en soulsearching ben ik uiteindelijk bij mezelf gekomen. Ik begrijp nu niet alleen wie ik ben, ik weet wie ik ben. Vanaf dat moment ben ik andere keuzes gaan maken. Ik kies voor wat ik nodig heb, voor wat mij gelukkig maakt. Ineens durf ik dingen te vragen die ik eerder nooit durfde. En ik speel geen rol, maar het komt van binnenuit.

Mijn burn-out is volgens mijn energetisch coach een signaal van mijn ziel geweest dat het nu klaar was. Ze zei dat mijn ziel op was. Het was tijd om mijn licht te laten zien en uit de schaduw te stappen. Dit is precies hoe het voelt: ik stap uit de schaduw en laat mezelf zien. Ik vind dat ik er mag zijn. Gewoon ik, zonder alles wat ik kan, maar gewoon om wie ik ben.

De psycholoog leerde me dat ik in iedere cel van mijn lichaam voelde dat ik er niet mocht zijn. Mijn biologische vader wilde me niet geboren zien worden en had daar ook naar gehandeld tijdens de zwangerschap. Na de geboorte kwam vrij snel de scheiding vanwege heftig huiselijk geweld. Er is in mijn tienertijd gedurende een korte periode contact geweest, maar dit liep niet goed af. Uiteindelijk stierf mijn vader in 2012 en heb ik hem na zijn dood leren kennen omdat ik als zijn enig kind verantwoordelijk werd gesteld voor alles wat geregeld moest worden. Ik vond toen mijn foto’s bij hem en kreeg toch nog het gevoel dat hij mij wel belangrijk had gevonden. Maar het kon niet meer rechttrekken wat al zo diep in mij gegrift stond: ik was niet goed genoeg om zelfs maar door mijn eigen vader geliefd te worden. Hoe konden anderen dan van mij houden?

Mijn mindfulnesstrainer liet me zien dat ik een soort TGV-trein was, altijd op standje vol open. Ik hoefde geen stoptrein te worden, maar een intercity met hier en daar een stop zou voor mij wel heel fijn zijn. Hij stelde me de vraag waarom ik zoveel moest van mezelf en zo weinig mocht. Dat was iets waar ik over na moest denken.

Terug naar mezelf

En zo kwam ik steeds een stukje dichter bij mijn kern tot uiteindelijk die kern overbleef. Wat is het een intense periode geweest, maar ook een intens mooie. Relaties zijn geheeld en verdiept, zoals met mijn moeder, man, kinderen en vrienden. Een prachtig geschenk dat mijn leven heeft verrijkt.

De week voor ik uitviel had ik een tatoeage laten zetten: Difficult roads often lead to beautiful destinations. Op dat moment zat ik nog in die razende TGV-trein en had ik geen idee dat ik al maanden tegen een burn-out aan zat. Natuurlijk had ik allerlei klachten zoals non-stop trillen, virussen, hoge bloeddruk, concentratieproblemen en oh ja, paniekaanvallen in de nacht waarbij ik dacht dat ik doodging. Maar verder ging het helemaal prima, hoor. Zo ver was ik afgedwaald van voelen. Mijn hoofd en ijzeren wil regeerde mijn leven. Nu zit ik in die intercity. Ik geniet van mijn gedrevenheid bij het vorm geven van mijn methodes en mijn praktijk. Maar ik leer om te stoppen op de leuke stations en even wat bij te gaan tanken. Die difficult roads zijn er, maar ik weet inmiddels dat ik een 4X4 terreinwagen ben om daar overheen te kunnen rijden en naar die beautiful destinations te crossen.

De reis voelt nu als de bestemming en die is inderdaad prachtig. Ik gun anderen ditzelfde gevoel en om die reden heb ik de Keep it Burning training ontwikkeld. Een burn-out komt niet enkel door hard werken, het is zoveel meer. Een burn-out is een signaal, jouw cue to action om je leven anders vorm te gaan geven. Maar het zou toch mooi zijn als je niet eerst burn-out hoeft te zijn om dat te gaan doen?

Mijn geleerde lessen kunnen delen met anderen en hen hiermee helpen is voor mij het mooiste dat er is. Het geeft zin aan mijn strijd. En zo is het cirkeltje rond.